Agro Proeftuin de Peel

Regio bundelt krachten voor gezonde bodem met hergebruik groenafval

Regio bundelt krachten voor gezonde bodem met hergebruik groenafval

Ondernemers en overheden in Noordoost-Brabant gaan samen de verwerking van afval van natuuronderhoud en groenbeheer in de regio stimuleren en beter organiseren. Ze willen deze organische reststromen benutten voor een gezondere bodem. In een intentie-overeenkomst zetten de betrokken partijen deze ambitie zwart op wit. Ze doen dat op initiatief van AgriFood Capital/AgroProeftuin de Peel. HAS Hogeschool en Wageningen UR zorgen voor de noodzakelijke kennisontwikkeling.

De bodem is belangrijk voor zowel de landbouw als de natuur. Grond die rijk is aan organische stof en een actief bodemleven, zorgt ervoor dat planten beter bestand zijn tegen ziekten. Bovendien houdt een gezonde bodem voedingsstoffen beter vast. Boeren hebben daardoor minder meststoffen en bestrijdingsmiddelen nodig om hun gewassen gezond te houden. Ook houdt een gezonde bodem vocht beter vast, dat maakt de omgeving bestendiger tegen zowel droogte als wateroverlast.

De zandgronden in de Peel bevatten relatief weinig organische stof. De organische reststromen uit de regio kunnen interessant zijn als aanvulling. Het probleem is dat de verwerking van dit groenafval is gericht op afvoer en verkoop in andere delen van het land.

Als boeren in de regio dit materiaal kunnen benutten, blijft de waardevolle organische stof in de regio. Het aanvoeren van bodemverbeteraars uit de directe omgeving past bij kringlooplandbouw. Kringlooplandbouw is agrarische productie met zo weinig mogelijk afval en uitstoot van schadelijke stoffen, waarbij grondstoffen en eindproducten zo volledig mogelijk worden benut en hergebruikt.

Projectleider als aanjager

Voor een betere benutting van de organische reststromen zijn veranderingen nodig. De activiteiten rondom lokale verwerking en gebruik van groen afval zijn nog beperkt en versnipperd. Er is daarom een projectleider aangesteld: Rembert van Noort, projectleider team Bio-Economie van de ZLTO. Zijn doel is ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk organisch materiaal in de regio wordt verwerkt en aangewend. Hij moet de verwerking van groenafval tot compost of bokashi, én het gebruik ervan, aanjagen. Dat doet hij door de initiatieven met elkaar te verbinden en op te schalen of nieuwe samenwerkingen te initiëren.

Intentie-overeenkomst

De lokale overheden hebben aangeven te willen samenwerken met bedrijven voor regionale verwerking. Daarvoor is een intentieovereenkomst gesloten. De ondertekenaars zijn de gemeenten Sint Anthonis, Uden en Landerd, het waterschap Aa en Maas en zes ondernemingen: Derks gewasbescherming, Sleeuwen, Van Iersel Compost, Van den Elzen Oesterzwammen, Van Berkel Biomassa & Bodemproducten en Loon- en Grondverzetbedrijf W. Arts B.V.

 

Betrokken partijen

In dit project opereert de projectleider onder de verantwoordelijkheid van de Agrifood Capital, de samenwerking van overheden, ondernemers en het onderwijs in de regio Noordoost-Brabant.
HAS Hogeschool is de kennispartner en voert onderzoeksprojecten uit, waarin studenten en docent-onderzoekers aan de slag gaan met kennisvragen binnen het thema bodemverbetering in AgroProeftuin de Peel. Waar nodig wordt ook Wageningen UR betrokken voor fundamenteler onderzoek. De provincie Noord-Brabant subsidieert zowel de activiteiten van de projectleider vanuit de ZLTO als de praktijkonderzoeken door de HAS Hogeschool.

Rembert van Noort

projectleider team Bio-Economie ZLTO,
e-mail rembert.van.noort@zlto.nl
tel. 06 295 202 56



 


Link

'Wij willen dat de bodem weer in topconditie komt', interview Mieke van Eerten-Jansen


Praktijkonderzoek naar effecten maatregelen

HAS Hogeschool voert verschillende praktijkproeven uit waarbij de effecten van producten op de bodem worden gemeten. Op twee locaties doen studenten onder leiding van docent-onderzoeker Marloes Hendriks veldproeven in samenwerking met Tuinbouwbedrijf Jonkergouw. Een van de locaties is de proeflocatie van AgroProeftuin de Peel, de andere is op het bedrijf van de bospeenteler in Schaijk zelf. Op deze velden doen de HAS en de groenteteler proeven met compost als leverancier van organische stof en met insectensubstraat als natuurlijk middel tegen schadelijke aaltjes in de bodem. Bij deze proeven zijn ook Van Berkel Biomassa en Bodemproducten en het insectenkwekerijbedrijf Protix betrokken.

In een eerdere proef heeft HAS Hogeschool in Westerbeek samen met melkveehouder Jos Verstraten verwerking van lokale reststromen op het erf in de praktijk onderzocht.
Zie ook de het rapport Coöperatief composteren (Coopmans en Wilting, HAS Hogeschool, januari 2018) in het overzicht rechts/onderaan deze pagina.

 

Fundamenteel onderzoek Wageningen UR

Wageningen UR doet fundamenteler onderzoek naar de benutting van bermmaaisel op droge zandgronden. Er zijn veldexperimenten op tien proefvelden in Noord-Brabant. Vijf daarvan liggen in de gemeente Sint-Anthonis, partner in AgroProeftuin de Peel. Van deze vijf levert de gemeente drie percelen, de andere zijn van twee agrarische ondernemers uit Sint Anthonis. De overige vijf proefvelden liggen in de regio’s Veghel en Oostelbeers. Op de proefvelden wordt afwisselend mais en wintertarwe geteeld.

De WUR werkt samen met de Agrarische Natuur Vereniging (ANV) in de regio en AgroProeftuin de Peel. De gemeente Sint Anthonis levert het bermmaaisel. De WUR zorgt voor de verwerking van het materiaal in vier verschillende toepassingsmogelijkheden: twee soorten vers materiaal, gecomposteerd en gefermenteerd (bokashi) product. Uitrijden op het land vindt plaats in september, na de oogst van het gewas. De onderzoekers monitoren het effect op het bodemleven en de belangrijkste bodemfuncties. Ook meten ze opbrengst en de kwaliteit van de oogst.

Naast de veldexperimenten vinden in Wageningen experimenten plaats om meer inzicht te krijgen in de bodemprocessen en de veranderingen die optreden door toevoegen van organische reststromen. De eerste resultaten worden verwacht in najaar 2020. Het WUR-onderzoek beslaat in totaal drie groeiseizoenen en loopt van september 2019 tot september 2022.